Czy syndyk zawsze ma obowiązek wydać pracownikowi kopię świadectwa pracy?

14 października 2012 · 8 komentarzy

Sytuacja, z którą zetknąłem się w ostatnim czasie:

Ogłoszono upadłość firmy istniejącej od ponad pięćdziesięciu lat. Przez cały okres istnienia przewinęło się przez nią co najmniej kilkanaście tysięcy pracowników. Firma działała w stosunkowo niewielkim mieście, więc wiadomość o upadku jednego z największych pracodawców w okolicy jest znana wszystkim mieszkańcom, w tym wielu dawnym pracownikom tego zakładu. W związku z powyższym wielu z nich postanowiło wystąpić do syndyka z wnioskiem o wydanie odpisu świadectwa pracy w zakładzie, znaczna część zapewne po prostu „tak na wszelki wypadek” (co im się skądinąd chwali). Czy na syndyku masy upadłości zawsze ciąży obowiązek wydania pracownikowi świadectwa pracy, w tym również w oparciu wyłącznie o dokumentację osobową pracowników przejętą od upadłego?

Obowiązek wydania pracownikowi świadectwa pracy obciąża pracodawcę na podstawie art. 97 kp. Szczegółowy tryb i formę tej czynności określa Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania z dnia 15 maja 1996 r. (Dz.U. Nr 60, poz. 282). Zgodnie z § 4. tego rozporządzenia kopię świadectwa pracy przechowuje się w aktach osobowych pracownika; w uzasadnionych przypadkach pracodawca wydaje odpis tego świadectwa pracownikowi, względnie osobom przez niego upoważnionym, jego rodzinie lub spadkobiercom. W doktrynie za uzasadnione przypadki uznaje się m.in. utratę świadectwa pracy z powodu kradzieży, zagubienia, pożaru; konieczność złożenia świadectwa do ZUS w związku z rentą rodzinną).

Podstawa prawna oraz zakres obowiązku prowadzenia akt osobowych pracowników ulegały w ciągu ostatnich lat zmianom. Obecnie obowiązek ten wynika z art. 94 pkt. 9a) kp, jednakże przepis ten obowiązuje dopiero od 1 marca 1995 r. Jak wskazał Sąd Najwyższy w treści uzasadnienia wyroku z dnia 13 października 2004 r., II PK 36/2004, Legalis, – „(…)brak w Kodeksie pracy przed tą datą przepisu, który formułowałby expressis verbis obowiązek prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracownika, nie oznacza, że obowiązek taki nie należał wówczas do treści stosunku pracy. Wynikał on przede wszystkim z licznych aktów wykonawczych (jak choćby wielokrotnie tu powoływane rozporządzenie Rady Ministrów z 7.2.1983 r.), ale także pośrednio z niektórych przepisów Kodeksu pracy, np. nakazujących złożenie do akt osobowych pracownika odpisu zawiadomienia o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia (art. 105), o zastosowanej karze porządkowej (art. 110), czy usunięcie z tychże akt odpisu zawiadomienia o ukaraniu w związku z zatarciem kary (art. 113)”. Należy zaznaczyć, że zmianie ulegał również zakres i treść sporządzanego świadectwa pracy. W przypadkach, gdy stosunek pracy wygasł wiele lat wcześniej całkowicie uzasadniony będzie brak lub niekompletność kopii świadectwa pracy w dokumentacji przedsiębiorstwa oraz niemożność jego odtworzenia na podstawie akt osobowych.

Zgodnie z art. 173 puin po ogłoszeniu upadłości syndyk niezwłocznie przejmuje przedsiębiorstwo upadłego i zarządza nim. Czynności w sprawach pracowniczych stanowią typowe czynności związane z zarządem przedsiębiorstwem zatrudniającym pracowników. Należy się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca 2002 r., I PKN 171/01, Legalis, że pomimo działania organów upadłego pracodawcy, to syndyk masy upadłości jest z mocy art. 3[1] KP organem uprawnionym do dokonywania czynności w sprawach pracowniczych, mimo działania organów upadłego pracodawcy. Organy upadłego utraciły bowiem z dniem ogłoszenia upadłości prawo zarządzania przedsiębiorstwem.

Ponieważ przepisy Prawa Upadłościowego i Naprawczego nie regulują w sposób szczególny zasad wydawania świadectwa pracy, należy przyjąć, iż syndyka obciąża ten obowiązek w takim stopniu, w jakim obciążałby pracodawcę przed ogłoszeniem upadłości – z istotnym zastrzeżeniem, iż syndyk nie ponosi odpowiedzialności za braki w dokumentacji upadłego, które wynikają z zaniedbań mających miejsce w okresie przed przejęciem przez niego tej dokumentacji.

A zatem w świetle obowiązujących przepisów prawnych należy przyjąć, iż na syndyku ciąży obowiązek wydania odpisu świadectwa pracy, o ile dokumentacja przejęta od upadłego oraz akta osobowe prowadzone przez syndyka dalej w trakcie postępowania upadłościowego pozwalają na rekonstrukcję jego treści. Syndyk winien podjąć próbę odtworzenia treści świadectwa pracy, jednakże w przypadku niepowodzenia winien odmówić wydania świadectwa, podając za przyczynę braki w dokumentacji upadłego.

Oczywiście w przypadku odmowy (nawet uzasadnionej) wydania kopii świadectwa pracy przez syndyka należy się liczyć z możliwością wystąpienia przez pracowników z roszczeniami odszkodowawczymi podnoszonymi z tego tytułu. Jednakże, pierwsze, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 października 2004 r., II PK 36/2004, Legalis, żądanie wydania lub sprostowania świadectwa pracy nie jest przesłanką dochodzenia przez pracownika szkody z tytułu niewydania w terminie świadectwa pracy. Po drugie, zgodnie z art. 291 § 1 kp okres przedawnienia dla tego typu roszczeń wynosi trzy lata, a winien być liczony od dnia, w którym pracownik mógł wystąpić o świadectwo pracy (tj. niezwłocznie po rozwiązaniu stosunku pracy). Po trzecie, ewentualne skutecznie dochodzone roszczenie odszkodowawcze obciążać będzie masę upadłości, nie zaś syndyka osobiście, o ile świadectwo pracy dotyczy stosunku pracy, który wygasł przed dniem ogłoszenia upadłości. Syndyk nie może bowiem ponosić konsekwencji za braki w przejętej przez niego dokumentacji upadłego.

{ 8 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Alicja Sierpień 8, 2014 o 10:05

Witam Pana.
Zwracam się z prośbą o radę. Mój tata był pracownikiem państwowego zakładu poligraficznego przez 22 lata od 1970 DO 1992 roku. Zwolnił się 31/07/1992. Zakład wydał mu świadectwo pracy oraz świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach. Tato w przyszłym roku 16/11/2015 skończy 60 lat. Niestety na świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystąpił błąd w nazwie zawodu, pełnionej funkcji, jest: maszynista maszyn typograficznych, a powinno być maszynista maszyn typograficznych arkuszowych.Ten błąd na dzień dzisiejszy przekreśla jego szansę na spokojne przejście na wcześniejszą emeryturę.Tylko maszynista maszyn typograficznych ARKUSZOWYCH znajduje się na liście zawodów , prac wykonywanych w szczególnych warunkach Niestety zakład ów upadł 2 lata temu, przejął go syndyk. Co robić w takiej sytuacji, jak dochodzić swoich praw już teraz(nie czekać do dnia jego 16/11/2015 roku), czy syndyk, jako organ uprawniony do dokonywania czynności w sprawach pracowniczych może, dokonywać sprostowań w świadectwie pracy. Co robić, jak postępować krok po kroku? Dziękuję Panu za odpowiedz. Alicja S.

Odpowiedz

Wojciech Piłat Sierpień 8, 2014 o 11:23

Pani Alicjo,

syndyk jak najbardziej jest uprawniony do korekty takiego świadectwa pracy, musi jednak mieć do tego podstawy. Czy Pani Tata posiada jakieś dokumenty potwierdzające fakt pracy na maszynach arkuszowych? Jeśli tak, proszę złożyć do syndyka pisemny wniosek o korektę świadectwa, załączając do niego te dokumenty. Być może w zakładzie pracują też inne osoby, które potwierdzą pracę Pani Taty na maszynach tego typu, proszę podać we wniosku ich dane. Przed złożeniem wniosku warto też spróbować porozmawiać z syndykiem o zaistniałej sytuacji, o ile jest to możliwe.

Osobną sprawą jest, że wskazany w ustawie termin na korektę świadectwa pracy już dawno upłynął. Syndyk jako pracodawca wciąż może jednak takie świadectwo sprostować.

Z pozdrowieniami,

Wojciech Piłat

Odpowiedz

Ewelina Luty 27, 2015 o 14:52

Witam Pana,
Uprzejmi proszę o udzielenie informacji na moje pytania
1. Czy syndyk ma obowiązek skontaktować się z pracownikiem upadłej firmy po wydaniu przez sąd decyzji o upadłości, w celu poinformowania go o obecnej sytuacji, o posiadaniu dokumentów pracownika czy podanie adresu do kontaktu itp.?
2. Ile czasu ma syndyk na wypowiedzenie umowy o pracę i przesłanie pracownikowi świadectwa pracy?
Obecnie jestem w 8 miesiącu ciąży i pobieram zasiłek chorobowy. Wszelkie załatwianie spraw dotyczących zasiłków czyli przesyłanie L4 oraz wnioskowanie po porodzie o urlopy dodatkowe u Syndyka oddala w czasie wypłatę zasiłków. Dlatego z korzyścią dla obu stron byłoby wypowiedzenie umowy. Niestety syndyk nie był wstanie powiedzieć kiedy to nastąpi.
Z góry dziękuję za odpowiedź. Ewelina K.

Odpowiedz

Wojciech Piłat Marzec 2, 2015 o 20:52

Witam Pani Ewelino,

ad. 1. Aczkolwiek przepisy nie nakładają takiego obowiązku, syndyk powinien poinformować pracowników o ogłoszeniu upadłości firmy z prostej przyczyny – od dnia upadłości to on jest formalnie ich pracodawcą, co np. uprawnia go do wydawania poleceń służbowych. Również wszelkie oświadczenia pracowników np. odnośnie wypowiedzenia umowy o pracę winny być składane syndykowi. Natomiast dalsza forma kontaktów syndyka z pracownikami zależy już od indywidualnej praktyki syndyka.

ad. 2. W kwestii wypowiedzenia umowy o pracę syndyka nie wiążą żadne terminy. Natomiast gdy już wypowie umowę, powinien wydać pracownikowi świadectwo pracy, jak w przypadku każdego innego pracodawcy, tj. niezwłocznie, a po zgłoszeniu przez pracownika pisemnego żądania – w ciągu tygodnia.

Pozdrawiam,
Wojciech Piłat

Odpowiedz

jan Marzec 13, 2017 o 18:49

Witam! Chciałem zapytać co mam zrobić w sytuacji kiedy jestem na zwolnieniu lekarskim od 3 miesięcy od 2 miesięcy zakład nie zapłacił mi chorobowego. Jest w upadłości i nie ma z nim żadnego kontaktu (biuro istnieje ale nie ma tam nikogo ).Nie wiem co mam zrobić aby odzyskać zaległe świadczenie chorobowe a później wypowiedzenie o prace i świadectwo pracy? Za tydzień kończy mi się zwolnienie lekarskie.

Odpowiedz

Wojciech Piłat Kwiecień 1, 2017 o 23:08

Proszę kontaktować się nie z biurem firmy, ale z biurem syndyka, które może znajdować się pod zupełnie innym adresem. Listę osób posiadających licencję syndyka (obecnie: doradcy restrukturyzacyjnego) z danymi adresowymi można znaleźć tutaj. Pozdrawiam, WP

Odpowiedz

Domix Maj 7, 2017 o 13:43

Witam.
Mam takie pytanie, pracowałam w Marcpolu ale firma ogłosiła upadłość i syndyk przejął firmę. Co zrobić jak nie dostałam od nich świadectwa pracy? Gdzie mam się udać?

Odpowiedz

Wojciech Piłat Maj 7, 2017 o 20:30

Zacząłbym właśnie od wniosku do syndyka Marcpolu. Pozdrawiam, WP

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: